Не една, туку две пратки македонски јаболка се запрени на бугарската граница за само пет дена. Вкупно 40,4 тони овошје не ги поминале контролите за безбедност на храната и нема да бидат пуштени на пазарот на Европската Унија. Во едната пратка е откриен пестицид забранет во ЕУ, а во другата – остатоци од пестициди над дозволените граници. Случаите отвораат прашања за контролата на земјоделското производство и за исполнувањето на стандардите што ги бараат европските купувачи.
Последната одлука на Бугарската агенција за безбедност на храната е објавена на 2 ноември. Лабораториските анализи покажале недозволено високи концентрации на остатоци од пестициди во пратка од 19.350 килограми јаболка со потекло од Македонија. Бугарските власти одлучиле овошјето да не биде пуштено во продажба и да биде вратено на испраќачот.
Само четири дена претходно, на 29 октомври, била запрена друга пратка, тешка 21.089 килограми. Во неа, според бугарската агенција, бил утврден пестицид чија употреба е забранета во Европската Унија.
За двата случаја известуваат Бугарското национално радио, националната новинска агенција БТА и специјализираните земјоделски медиуми. Во објавените информации не се наведува за кои конкретни пестициди станува збор, колкави биле измерените концентрации, ниту кои производители или извозници стојат зад пратките.
Бугарските инспекции и претходно откривале неправилности кај македонскиот земјоделски извоз. На 18 септември била запрена и пратка од 11.843 килограми пиперки, исто така поради остатоци од пестициди над дозволените вредности.
Бугарија е значаен купувач на македонските јаболка. Според меѓународната трговска база WITS на Светската банка, Македонија во 2025 година извезла на бугарскиот пазар околу 14.557 тони свежи јаболка, во вредност од речиси пет милиони долари. Вкупниот македонски извоз на свежи јаболка истата година изнесувал околу 65.524 тони, со вредност од 24,1 милион долари.
Овие бројки покажуваат зошто исполнувањето на европските стандарди е важно за домашните овоштари. Иако запрените 40,4 тони претставуваат мал дел од годишниот извоз, повторувањето на ваквите случаи може да значи дополнителни проверки, трошоци и неизвесност за извозниците.
Европските правила пропишуваат максимално дозволени нивоа на остатоци од пестициди кои важат подеднакво за производите од земјите членки и за увезената храна. Нивното надминување е регулаторна неправилност, но само по себе не претставува доказ за непосреден ризик по здравјето без дополнителна процена.
За македонските производители останува важно прашањето дали овие случаи се изолирани пропусти или укажуваат на потреба од посилни проверки пред извозот. Одговорот е значаен не само за пласманот во Бугарија, туку и за довербата во македонското овошје на останатите европски пазари.